Optreden tegen inbreuk

De uitvoerend kunstenaar, de muziek- en de filmproducent en de omroep hebben naburige rechten op hun prestaties. Wanneer iemand zonder toestemming beschermde prestaties exploiteert of verspreidt, kan de naburigrechthebbende daar via de rechter tegen optreden.

Tegen al dan niet opzettelijke (dreigende) inbreuken op zijn recht kan de naburigrechthebbende zich verzetten. Het kan gaan om het maken van kopieën van beschermd werk (behalve als dit voor eigen gebruik gebeurt) of om het verspreiden van beschermd werk (bijvoorbeeld via internet). Als dit op grote of bedrijfsmatige schaal gebeurt spreekt men ook wel van 'piraterij'.

Ook de uitvoerende kunstenaar die zijn exploitatierechten heeft overgedragen, kan altijd optreden tegen handelingen waarmee zijn persoonlijkheidsrechten worden geschonden. Persoonlijkheidsrechten kunnen immers niet door de uitvoerende kunstenaar worden overgedragen.

Bij inbreuk op naburige rechten kunnen verschillende vorderingen bij de rechter worden ingesteld, zoals schadevergoeding en winstafdracht. Als een licentie is verleend voor de naburige rechten waar inbreuk op wordt gemaakt kan de rechthebbende ook optreden voor de licentienemer. De licentienemer kan ook tussenkomen in het geding, maar hij kan niet zelfstandig optreden tegen een inbreuk zonder toestemming van de rechthebbende. De mogelijkheden om op te treden tegen een inbreuk worden hier uitgebreider besproken.

In Nederland coördineert de Stichting BREIN (Bescherming Rechten Entertainmentindustrie Nederland) de activiteiten bij inbreuk op beeld- en geluidsdragers namens de aangesloten rechthebbenden.